Nở rộ các dịch vụ micro-blog Việt

Mô hình micro-blog còn khá mới mẻ ở Việt Nam, mặc dù nó đang rất phổ biến trong cộng đồng Web 2.0 thế giới, hầu như mỗi ngày ta đều có thể đọc được ít nhất một tin tức về Twitter (có thể tìm hiểu các bài viết hay về Twitter trên LinkHay.com).
Không hẹn mà gặp, nhiều dịch vụ micro-blog Việt đang nở rộ, mặc dù đa số còn ở phiên bản beta và chưa công bố rộng rãi, tuy nhiên cũng thu hút được sự quan tâm của giới đam mê công nghệ. Do thuật ngữ micro-blog còn rất mới nên có thể tạm dịch sang tiếng Việt là "vi-blog" hay "tiểu-blog".
Định nghĩa về micro-blog không hề phức tạp, ý tưởng xuất phát đơn giản chỉ là mang thông điệp status thường thấy trên các chương trình chat, biến nó thành một luồng thông tin cập nhật xuyên suốt, chia sẻ được. Với một blog bình thường, có khi phải mất 1 tuần mới viết được 1 đến 2 bài, nhưng với micro-blog, 1 ngày có thể viết 5 đến 6 cập nhật (hoặc nhiều hơn). Mô hình micro-blog rất gần với sự giao tiếp đời thường, bạn thích ai thì follow người đó để nhận cập nhật và phản hồi về những vấn đề chung, một khi không còn thích nữa thì cũng không ai phàn nàn khi bạn bỏ follow họ cả. Có thể nói nôm na đây là cách thức chat thế hệ Web 2.0, giúp thông tin được liền mạch, phong phú mà không hề làm người dùng phải phân tâm khi theo dõi. Với số lượng 140 ký tự (bằng với số ký tự SMS), micro-blog đặc biệt thích hợp cho điện thoại di động với khả năng nhập liệu hạn chế.
Có thể điểm qua một số dịch vụ micro-blog Việt mới nổi lên trong thời gian gần đây:

Saigonica: với tôn chỉ là "Nơi để t8m"
Điểm mạnh: Mã nguồn mở dựa trên phần mềm mã mở Laconica, đã trưởng thành và liên tục được cải tiến. Tính năng tìm kiếm mạnh.
Điểm yếu: Tên dịch vụ không gần gũi. Giao diện chưa hấp dẫn. Phải customize nhiều để gần gũi với người dùng Việt.

Ola Me:
Điểm mạnh: Không đứng một mình mà được sự hậu thuẫn của dịch vụ chat Ola có sẵn, mặc định nó sẽ có một số lượng người dùng ban đầu không phải nhỏ. Sự gắn kết giữa hai dịch vụ chat & microblog sẽ mở ra nhiều khả năng thú vị.
Điểm yếu: Tự phát triển nên cần phải đầu tư nhiều. Tốn phí để gởi và nhận cập nhật qua SMS.

Loop: với slogan là "Bạn có biết mọi người đang làm gì không?"
Điểm mạnh: Đã có từ khá sớm (tiền thân là Qblog). Ngoài web, còn có thể sử dụng thông qua phần mềm di động (mLoop), Firefox add-on.
Điểm yếu: Giao diện không hấp dẫn. Tính năng tìm kiếm yếu.

Nhangui: với slogan là "Hỏi thăm bạn bè"
Điểm mạnh: Có thêm tính năng phân kênh giúp đọc các thông tin cùng chủ đề.
Điểm yếu: Không ổn định. Không kích hoạt được sau khi đăng ký???

Quả là tín hiệu mừng khi nhìn thấy nhiều sự đầu tư vào dịch vụ micro-blog Việt. Mặc dù ý tưởng dịch vụ rất đơn giản tuy nhiên để thành công thì phải giải quyết rất nhiều khó khăn:

• Nhận thức người dùng: không dễ để giải thích và thuyết phục người dùng phổ thông sử dụng dịch vụ micro-blog khi mà chat và blog vẫn còn rất thông dụng ở Việt Nam. Văn hóa micro-blog chưa có, tính cơ động chưa được người dùng Việt đặt nặng, tinh thần cởi mở chia sẻ chưa cao. Đây cũng sẽ là thử thách marketing rất lớn cho nhà cung cấp dịch vụ.
• Hạ tầng kỹ thuật: micro-blog không chỉ đơn thuần là cập nhật nội dung, khi nội dung đủ phong phú thì cần phải đầu tư cho những hạ tầng kỹ thuật khác, đặc biệt là Tìm kiếm và API. Tìm kiếm trên micro-blog là tìm kiếm theo thời gian thực, thử tưởng tượng bạn có thể biết được tin tức nóng sốt về một sự kiện đang diễn ra trước cả cánh nhà báo. API cũng rất cần thiết để những nhà phát triển khác phát triển các công cụ dựa trên dịch vụ của bạn, từ đó mà tất cả cùng có lợi. Twitter chỉ tập trung làm web và API cho tốt, không cần tốn công sức viết các phần mềm tiện ích vì đã có hàng trăm nhà phát triển khác làm giúp.
• Các kênh cập nhật khác ngoài web: để nâng cao tính cơ động của micro-blog, người dùng cần được cập nhật từ nhiều kênh khác đặc biệt là messenger và điện thoại di động (thông qua SMS hoặc mobile web). Cá nhân tôi cho rằng một trang mobile web sẽ thích hợp hơn cho hình thức microblog so với phần mềm riêng.
• Ưu thế người dẫn đầu: dịch vụ micro-blog chỉ thật sự thú vị, hữu ích khi nó có một số lượng người dùng đông đảo. Người dùng mới cũng sẽ không hào hứng tham gia vào một dịch vụ micro-blog thiểu số.

Kết luận: Dịch vụ micro-blog luôn luôn mới mẻ và thú vị bởi chính nội dung của người sử dụng. Hi vọng các dịch vụ micro-blog Việt sẽ giúp thay đổi thói quen sử dụng, đem lại sự cởi mở hơn trong việc chia sẻ thông tin. Dịch vụ micro-blog thành công một phần còn là vì sự đơn giản của nó. Mong là các dịch vụ Việt sẽ không làm phức tạp hóa micro-blog. Trong năm 2009 này, chắc chắn dịch vụ micro-blog sẽ đình đám ở Việt Nam.